Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 85,86,87

HỒI 85

La Công Viễn thư gửi Thục đương quy,
An Lộc Sơn xin dùng Phiên tướng sĩ.

Từ rằng: 
Khách tiên thư viết gửi vua 
Chỉ ba bốn chữ, thiên cơ lập lờ 
Tên vị thuốc thực hư khó đoán 
Lính thú Phiên thay Hán thú binh 
Đường Minh Hoàng xử bất minh 
Ai họ An, bắt gia hình cả sao 
Yên nguy là ở đâu nào? 
Theo điệu "Đinh Tây Phiên" 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 82,83,84

HỒI 82
Lý Trích Tiên vâng chiếu, đáp thư nước ngoài,
Cao Lực Sĩ nịnh nọt, dèm bài từ mới.

Từ rằng: 
Múa bút trước thềm 
Tay đưa liền 
Nhất Trích Tiên 
Sứ nước Phiên 
Hoảng nhiên bái phục 
Cởi giày, mài mực 
Ấm ức hôm xưa 
Giờ đây hết bực 
“Thanh bình điệu" những du dương 
Hãy xem một chữ nghìn vàng xứng chưa? 
Thơ thần, rượu thánh say sưa 
Màng chi phú quý, rượu thừa, quan sai. 
Theo điệu "Điểm giáng thần" 


Nay không nói chuyện Dương Quý Phi được Đường Minh Hoàng triệu vào cung, càng ngày càng được chiều chuộng hơn, mà hãy nói chuyện các châu quận bốn phương, nghe biết Quý Phi đắc sủng, thiên tử ngày càng xa hoa, đều tìm cách đón nịnh ý trời, kiếm đủ thức để dâng nạp. Thôi thì linh cầm dị thú vật lạ của hiếm, thức ngon, đặc sản từng vùng núi cao, biển rộng đủ điều. Huyền Tông hoan hỷ mười phần. 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 79,80,81

HỒI 79
Lựa ý tứ, Giang Thái Tần truy hoan,
Cậy tài sắc Dương Quý Phi đoạt sủng.

Từ rằng: 
Trang quốc sắc tất là trúng tuyển 
Vào thâm cung quyến luyến nhất đời 
Mắt như dao, đổ đất sụp trời 
Mày lá liễu chim sa cá lặn 
Những tưởng: lòng này đã muốn... 
Ai dè: Sợi chỉ hồng gió cuốn đứt phăng 
Cho hay: nguyệt lão vô bằng 
Lòng này đã chính, lửa bừng cũng qua. 
Theo điệu: "Điệp luyến hoa" 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 76,77,78

HỒI 76
Dựng lầu gấm, cung tần bình thơ,
Dạo phố phường, đế hậu hành lạc.

Từ rằng:

Thiên "Tư can " Kinh Thi dạy gái(1) 
Chí phép nhà lẽ phải nào sai 
Hợm mình giỏi dám khoe tài 
Những là bình luận ngân dài thơ văn 
Cả vua, hậu, phi tần, công chúa 
Việc tôn nghiêm sao nỡ khinh thường 
Trong ngoài trà trộn lăng nhăng 
Dưới trên ngâm vịnh bông phèng mỉa mai. 
Theo điệu "Tây giang nguyệt" 
1 Tư can: tên một bài thơ trong Kinh Thi, phần Tiểu Nhã, ca hát mừng làm xong nhà mới, có ý răn dạy dàn bà con gái giữ gìn nề nếp đoan trang, lo lắng công việc trong gia đình. 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 73,74,75

HỒI 73
An Kim Tàng mổ bụng kêu oan
Lạc Tân Vương viết hịch kể tội

Từ rằng: 
1. Thỏ chạy chim bay 
Đó lại đây 
Tưng bừng nước mắt 
Kể tội đầy 
Đặt giàm bủa lưới 
Khảo tra tàn khốc 
Giữa đất lòng son gan một lá 
Bên trời lệ máu sầu muôn hộc. 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 71,72

HỒI 71

Vũ Tài nhân nuôi tóc lại về cung,
Tần Quận quân dựng phường được ân sủng.

Từ rằng: 
Cảnh vật chiều người đẹp xiết bao 
Bụi trần không dính tẻo tèo teo 
Tương phùng mừng rỡ đâu ngờ thế 
Đoán định từ xưa gỡ mối sầu 
Gió mát trăng thanh ước hẹn nhau 
Cửa ngoài không cần bánh xe mau 
Đầy hoa trần thế, ai ai biết 
Vạn vật đua tươi khắp gác lầu 
Tình càng sâu, ơn càng sâu 
Mây trôi nước chảy khác màu năm xưa. 
Theo điệu "Thiên tiên tử “ 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 68,69,70

HỒI 68

Theo ý hoàng hậu, cung nữ được về,
Đúng lời thề xưa, âm ty tử án

Từ rằng: 
Thiều quang chín chục nhanh như chớp 
Cay mắt, đau lòng chịu không được 
Dằng dặc ân hận này lỗi thề ước 
Mưa móc cùng đội ơn trên khắp 
Bỗng một sớm đổi thay sống chết 
Đừng bảo rằng 
Ở suối vàng 
Mà không bênh vực, nể nang 
Giữa vua quan 
Non sông gai góc tràn lan 
Bừng cơn ác mộng, chưa hoàn hồn sao? 
Theo điệu "Điệp luyến hoa" 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 65,66,67

HỒI 64

Triệu Vương hùng cứ Long Hổ quan,
Chu Hỷ bá chiếm Uyên ương trấn.

Từ rằng: 
1 Việc đời không nên quá độ 
Thể tât trời ghen trời phá 
Hãy nhìn muôn hoa nở rộ 
Báo trước mùa xuân sắp tàn 
Lại hòng trên đỉnh Vu San 
Ghẹo trăng cột gió, mơ màng khói sương. 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 62,63,64

HỒI 62

Nữ nữ nam nam, đẹp đôi đẹp lứa,
Văn văn võ võ, nên vợ nên chồng.

Thơ rằng: 
Tuổi xanh thảo nguyên xanh, 
Quen cưỡi thiên lý mã 
Vốn cùng giống si tình 
Mừng vẹn lời hương lửa 
Chín bệ ơn xuân dày 
Khắp miền mai nở rộ 
Vui theo đạo xướng tùy 
Đôi từng đôi đẹp quá. 

Chuyện chuộng danh trọng nghĩa trong trời đất này, lại thường bởi tấm lòng hiền hậu của người phụ nữ, mà nhận ra thật giả, mà ham mê. Cũng bởi thế, anh hùng hào kiệt trong trời đất chẳng tiếc thân mình để làm việc danh nghĩa đó, nhưng rồi cũng như bọn giả học giả, ngụy quân tử là thứ mà cuối cùng thế nào cũng bị người đời nhận ra.

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 59,60,61

HỒI 59

Trai lỡ vận, họp mặt nhà tù,
Gái kỳ tài, gội ơn gác phượng.

Nhớ thuở xưa đầm rồng ổ phượng, 
Thế mà nay nghiệp chướng luân hồi 
Bấy nhiêu năm sự nghiệp tan khói bay hơi 
Nước sông Lạc lững lờ trôi xuống bể 
Môi hở răng lạnh đâu còn chi mà kể 
Luống thở than cỏ bật rễ. rêu mất xanh 
Bụi trần chớp mắt cuốn nhanh 
Trông ra lạnh lẽo gọn vành trăng suông. 
Theo điệu “Tây Gian nguyệt" 

Việc trong thiên hạ, chỉ dựa vào mình là hơn cả, chứ làm sao mà trông vào người được, chẳng biết người làm hay không làm, làm có được hay không được. Còn mình, thì hãy cứ theo bốn chữ trung, hiếu, tiết, nghĩa mà hành động, thì dẫu có hung thần ác quỷ, lòng sắt dạ đá cũng chẳng đáng sợ. 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 56,57,58

HỒI 56

Quá ác thú, Chu Xán mổ người ăn thịt,
Hiếu như trai, Mộc Lan đi lính thay cha.

Từ rằng: 
Hơi đâu mà hỏi đất trời 
Bến mê lối ấy, phải nơi sa trường 
Cù lao đức cả đạo thường 
Dù thân gái dám ngại đường lênh đênh 
Cờ bay, trống giục thình thình 
Đôi bên cân nhắc tử sinh nhẹ nhàng 
Lập công quyết chí viễn phương 
Chớ cười ai đó anh hùng lệ sa 
Can qua vững bước xông pha. 
Theo điệu "Lăng đào sa" 

Binh pháp nói rằng: Việc binh mà kiêu ngạo, thì tất bại vong. Kiêu bao giờ cũng là cậy mình coi thường người, ngạo chỉ còn mỗi mình mà mất hết mọi người, không còn xung quanh lấy ai ra mà chống kẻ địch, làm sao mà không thua. Khi nhà Tùy mất, cát cứ xưng hùng kể có hai ba chục nơi, nhưng cũng đều là phường gian hùng lục lâm. Đến tài cán như Lý Mật lôi kéo được vài chục hào kiệt cũng vì kiêu ngạo mà bại vong, đến lúc chết may còn có người chôn cất. 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 54,55

HỒI 53

Mẹ hưởng ơn vua, Trình Giảo Kim oán thù quên hết,
Lòng nhớ thề cũ, Vương Bá Đương tính mạng tiếc chi.

Từ rằng: 
Nhớ xưa tăm tiếng nổi như cồn 
Từ bốn phương 
Anh hào dập dìu như sóng 
Thế rồi, một sớm thất cơ 
Lệ lả tả tưới ướt cả núi xác đồi xơ mộng xưa! mộng xưa! 
Hãy mừng còn bạn thuở xưa cập kè! 
Theo điệu "Như mộng lệnh" 

Người xưa nói: biết thế nào là đủ thì không nhục, không biết bao nhiêu cho vừa, thì nỗi nhục nhã cũng kéo theo ngay. 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 51,52,53

HỒI 51

Chúa chân mệnh nhà lao thân hãm,
Gái kỳ tài mẹo giúp rồng bay.

Từ rằng: 
Ấy cũng bởi cậy tài lỡ bước, 
Dữu Lý kia cửa ngục hãm thân 
Vua tôi trông mặt lệ tràn 
Chờ cho vận hạn quá lần mới hay 
Mộng giai nhân chuyên xoay thời thế 
Chúng anh hùng đảm trí mưu cao 
Ruổi tuấn mã, khoác chiến bào 
Sông sau núi thẳm biến sầu thành vui. 
Theo điệu “cầm đường xuân” 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 48,49,50

Hồi 48

Nhờ diệu kế, một bạn về đường,
Hủy dung nhan, bốn nàng bền chí.

Từ rằng: 
Khéo thay đất, lạ thay trời 
Tri âm lại trả nghĩa người tri âm 
Những như ân nổi oán chìm 
Trong mây nghe sấm, đen rầm xa xăm 
Hận ly biệt, âm thầm nhiều ít 
Trống chín châu hò hét dập dìu 
Cô trung níu lấy Tùy triều 
Sợi chỉ mảnh, đứt sớm chiều, hoa rơi! 
Trùng hưng may lại tốt tươi... 
Theo điệu "Vũ trung hoa" 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 46,47

HỒI 46

Giết Địch Nhượng, Lý Mật phụ bạn,
Loạn cung phi, Đường Công dấy binh.

Từ rằng: 
Bã vinh hoa miệng mồi ngon ngọt 
Nhử đứa tham, được mất nịnh ghen 
Hại sừng ốc nhỏ đua chen (1) 
Chẳng bao giờ hết đê hèn nhiễu nhương 
Cơ duyên lại đưa đường dẫn lối 
Rượu cừu thù miệng lưỡi gươm đao 
Công danh ấy, công danh nào 
Cao gò xương trắng, đầy hào máu đen. 
Theo điệu "Thanh sam thấp" 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 43,44,45

HỒI 43

Liên Cự Chân bày mưu lừa Giả Liễu,
Trương Tu Đà dâng sớ cứu Tần Quỳnh.

Từ rằng: 
Vận nước đang nghiêng ngửa 
Trời khiến anh hùng tháo gỡ 
Nhiệt tâm dường bỡ ngỡ 
Khăn đẫm mồ hôi 
Áo hoen máu đỏ 
Bạn bè mái tóc pha sương 
Cùng lo chống đỡ sửa sang mối giường 
Gian hùng chật ngõ đầy đường 
Ghét ghen nham hiểm, trăm phương bạo tàn . 
Trương Lộc sang Tần(1) 
Ngũ Viên bỏ Sở (2) 
Điện các sạch bóng yêu ma 
Ruộng vườn xanh tốt, cỏ hoa tươi màu. 
Theo điệu “Phẩm lệnh" 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 40,41,42

HỒI 40

Đê sông Biện, ngự ban họ Dương cho cây liễu,
Trong thuyền rồng, nàng Giáng Tiên đẹp gội ơn vua.

Từ rằng: 
Mây đụn mưa dầm 
Hương thơm ngọc sáng 
Tưởng rằng hồn vắng đã lâu 
Ai dè oan trái lẫn đâu chốn này 
Có hóa không, không bày ra có 
Kia không hoa với nọ rượu thôi 
Lời ngon ngọt miệng tươi cười 
Bao nhiêu quyến rũ chào mời đong đưa 
Dây lèo gấm trong mơ tay kéo 
Đôi bờ xanh dương liễu thành hàng 
Vì ai ai đấy bấy chầy 
Tình kia canh nọ rộn ràng lòng ai. 
Can qua bỗng chặn tay người lại 
Chàng kịp cho mê mải thú vui 
Khó mong hưởng thụ đời đời. . . 
Theo điệu "Thiên hương dẫn" 

* * *

Lại nói chuyện Dượng Đế rời khỏi Đông Kinh, đi xe rồng ra sông Biện, không ghé vào hành cung nào cả, lên ngay thuyền rồng cùng với Tiêu Hậu dùng mười chiếc thuyền rồng đệ nhất đẳng. Phu nhân mười sáu viện, tiệp dư, quý nhân, mỹ nhân, chia vào thuyền rồng đệ nhị đẳng gồm năm trăm chiếc.

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 37,38,39

HỒI 37

Tôn An Tổ thuyết phục Đậu Kiến Đức hết lẽ,
Từ Mậu Công kết giao Tần Thúc Bảo buổi đầu.

Từ rằng: 
Vua sáng suốt hoang dâm hết mực, 
Trời cao xanh đùa cợt đầy vơi 
Đua nhau một điểm hùng tài 
Mịtt mù khói bụi, sáng ngời can qua 
Chẳng phân biệt đâu là thật mộng 
Rối bòng bong hai giống tình hoài 
Huệ lan thơm nức trên đời 
Buồn vui tan hợp an bài từ lâu. 
Theo điệu "Ô dạ đề". 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 35,36

HỒI 35

Ngày vui nhộn nhịp, đóng giả Bồ Tát Quan âm,
Đêm thu lài dài, khóc thật Chiêu Quân qua ải.

Từ rằng: 
Moi kim thổ huyết 
Để ai đó một người vui thích 
Một chút ơn 
Vắt óc nghĩ trò lố lăng kỳ quặc 
Ngoài ải hoa vàng, ca réo rắt 
Tù và, dương liễu phô thanh sắc 
Gió càng cao 
Biên tái ruổi dong thân gái 
Người quốc sắc 
Trăng như lụa 
Trời như ngọc 
Lả lướt say, ngổn ngang tiệc 
Quần hồng ngựa cưỡi như bay 
Lời thề biển rộng sông dài miên man 
Má hồng đẫm lệ quan san. 
Theo điệu “Mãn giang hồng” 


Sự vui sướng trong trời đất, thật không biết thế nào là cùng. Tấm lòng của phụ nữ thì lại càng lạ lùng, khiến cho dù có là bậc anh hùng hảo hán, khí phách hiên ngang, cũng dễ thành đống xương khô tan tác như trò chơi, huống chi lại là loại vua chúa hoang dâm, thì làm sao mà giữ cho trọn vẹn được. 

Tùy Đường diễn nghĩa- Chữ Nhân Hoạch Hồi 32,33,34

HỒI 32

Địch Khứ Tà vào hang sâu,
Hoàng Phủ Quân đánh chuột lớn.

Từ rằng: 
Ngẫm thương người trần 
Bị quỉ thần chòng ghẹo 
Điên điên đảo đảo 
Dắt dẫn theo danh giáo 
Lại đem mồi chài 
Dây thuyền dài 
Roi ngựa ngắn 
Mấy ai được thảnh thơi